Türkiye’nin yurt dışındaki mali baskısı bankacılık önlemleri çağrısı getirdi

Türkiye’nin yurt dışındaki eleştirmenlere yönelik terör bağlantılı mal varlığı dondurma uygulamaları, Brüksel’de düzenlenen bir toplantıda finansal suç kontrollerinin sınır ötesi baskı aracı olarak kullanılma riskini gündeme getirdi.

Toplantıda, bir ülkede verilen terör suçlamasının, bankaların kullandığı ticari veri tabanlarına girerek başka ülkelerdeki gazeteciler ve insan hakları savunucuları için ödeme reddi ve hesap kapatma gibi sonuçlar doğurabileceği ele alındı. Bu durum, suçlamanın ilgili ülkede yasal bir geçerliliği olmasa bile yaşanabiliyor.

Katılımcılar, yabancı suçlamalarda siyasi zulüm belirtilerinin nasıl kontrol edileceğini, inceleme kayıtlarına nasıl itiraz edilebileceğini ve finansal hizmetlere erişimin nasıl korunacağını değerlendirdi.

Toplantı Chatham House Kuralı çerçevesinde yapıldı; bu, tartışmanın içeriği hakkında bilgi verilirken katılımcıların kimliklerinin gizli tutulmasını sağlıyor.

Almanya merkezli ve Türkçe yayın yapan bağımsız medya kuruluşu Uluslararası Gazeteciler Birliği'nin (IJA) de katıldığı toplantıda, Türkiye’nin IJA’yı terör bağlantısıyla mal varlığı dondurma listesine eklemesi nedeniyle yayın, bağış ve banka işlemlerinde yaşanan riskler dile getirildi.

Yapılan yasal analizlere göre, IJA’nın Türkiye’de banka hesabı veya mal varlığı bulunmamakla birlikte, bu liste Avrupa’da bankaların kullandığı bazı tarama hizmetlerine yansımış durumda. Bu nedenle bankalar, terör bağlantısı nedeniyle hizmet vermemeyi tercih edebiliyor.

Türkiye, 2021 yılında 770 kişi ve kurumu terör finansmanı gerekçesiyle mal varlığı dondurma listesine almış; buna sürgündeki gazeteciler ve insan hakları aktivistleri de dahil olmuştu.

Araştırmalar, özellikle Türkiye’de mal varlığı olmayan kişiler hakkında çıkan ek dondurma emirlerinin onları yurt dışında hedeflediğini gösteriyor.

Türkiye’nin bu tür finansal kısıtlamaları, zorla geri getirmeler, iade taleplerinin kötüye kullanılması ve Interpol kırmızı bültenleri gibi diğer eleştirmenlere yönelik uygulamalarla birlikte değerlendiriliyor.

Toplantıda, finansal kurumların uyarı sinyallerini insan eliyle incelemesi, birden fazla kaynağa başvurması ve müşterilere kısıtlama nedenlerinin açıklanması gibi önlemler masaya yatırıldı.

Ayrıca mali istihbarat birimleri arasındaki bilgi paylaşımının muhaliflerin takibi için nasıl suistimal edilebileceği ve bu gibi taleplerin siyasi amaç taşıyıp taşımadığının nasıl belirleneceği de tartışıldı.